Vorige week heb ik twee keer een dilemma met je gedeeld waarmee je je personages meer diepgang geeft en je verhaal sterker maakt. Vandaag, zoals beloofd, de andere drie.

Dilemma 3: Zet je personage klem

Maak het ze niet gemakkelijk. Geef ze geen bewegingsruimte. Dwing ze om een keuze te maken, om te handelen. Ze kunnen zich er niet aan onttrekken. Leid ze door het proces van dilemma, keuze, actie en gevolg:

  • Er moet iets op het spel staan.
  • Er is geen gemakkelijke oplossing, geen gemakkelijke uitweg.
  • Je personage moet een keuze maken. Hij moet handelen.
  • Die keuze verdiept de spanning en stuwt het verhaal voort.
  • Het personage moet leven met de gevolgen van zijn beslissingen en daden.

Gemakkelijke oplossing? Geen dilemma’s

Als er een gemakkelijke oplossing is, is er geen dilemma. Stel dat het gaat om conflicterende belangen. Je laat je personage kiezen tussen het nakomen van gelijke verplichtingen: werk en familie. Verhoog nu de inzet – zijn huwelijk loopt gevaar en zijn baan ook, maar hij kan ze niet allebei redden. Wat doet hij?

Hoe belangrijker de keuze en hoe hoger de inzet, hoe groter de spanning en het drama en hoe groter de emotionele betrokkenheid van je lezers. Om dit te bereiken, vraag je ‘Wat als?’ en de vragen die dan vanzelfsprekend volgen:

  • Wat als ze weet dat samenzijn met de man van wie ze houdt ervoor zorgt dat hij zijn carrière verliest? Hoeveel van zijn geluk wil ze opofferen om bij hem te zijn?
  • Wat als een advocate merkt dat ze iemand verdedigt waarvan ze weet dat hij schuldig is? Als die persoon haar beste vriendin is, wat doet ze dan? Wat doet ze  überhaupt?
  • Wat als je personage moet kiezen tussen zelfmoord of gedwongen worden om een kind te zien sterven?

Nogmaals, laat je personage zijn overtuigingen her-evalueren, zijn aannames in twijfel trekken en zijn keuzes rechtvaardigen. Vraag jezelf af: hoe gaat hij of zij hieruit komen? Wat zal hij/zij daarbij moeten opgeven (iets kostbaars), of op zich moeten nemen (iets pijnlijks) ?

Verken die gladde hellingen. Duik in die grijze gebieden. Vermijd vragen die een ja of nee antwoord oproepen. Stel de vraag in plaats daarvan zo in dat je gedwongen wordt om er dieper op in te gaan. Vraag in plaats van “Heiligt het doel de middelen?” , “Wanneer heiligt het doel de middelen?”

Dilemma 4: Laat de dilemma’s groeien vanuit je genre

Onderzoek je genre en laat het de keuzes beïnvloeden die je personages moeten maken. Zo lenen misdaadverhalen zich van nature voor het verkennen van rechtvaardigheid en onrechtvaardigheid. Op welk punt convergeren wraak en gerechtigheid? Wat vereist dat van dit personage? Wanneer is gerechtigheid werkelijk onrecht?

De tv-serie Law and Order, Special Victims Unit geeft hier prachtige voorbeelden van.

Verhalen over liefde, romantiek en relatie gaan vaak over thema’s als trouw en verraad. Wanneer is het beter om de waarheid te verdoezelen dan te delen? Hoe ver kun je om de waarheid heen kletsen voordat het een leugen wordt? Wanneer deel je een geheim met iemand dat hem pijn doet?

Je protagonist, een jonge aanstaande bruid, maakt bijvoorbeeld een slippertje. Ze voelt zich vreselijk omdat ze van haar verloofde houdt. Moet ze het hem vertellen – en hem misschien verliezen – of de waarheid verborgen houden? En wat als dit slippertje met zijn beste vriend was?

Fantasy, mythe en sciencefiction zijn goede verhalen om kwesties als bewustzijn, menselijkheid en moraliteit te onderzoeken. Hoe zelfbewust moet iets zijn (een dier, een computer, een ongeboren baby) voordat het dezelfde rechten moet krijgen als volledig ontwikkelde mensen? Op welk punt wordt het vernietigen van een AI-computer moord? Hebben we echt een vrije wil of worden onze keuzes bepaald door onze genetische samenstelling en omgevingsfactoren?

Dilemma 5: Zoek naar de derde weg

Je wilt dat je lezers nadenken: ‘Ik heb geen idee hoe dit gaat aflopen.’ En als ze dan zien waar de dingen naartoe gaan, wil je dat ze tevreden zijn.

Er is een Bijbelverhaal over religieuze leiders die een vrouw op overspel betrappen en haar bij Jezus brengen. Overspel was een misdrijf met de doodstraf tot gevolg. De mannen vroegen Jezus wat ze met de vrouw moesten doen. Als Jezus had gezegd haar vrij te laten, zou hij de wet hebben overtreden. Als hij had gezegd haar te doden, zou hij zijn boodschap van “vergeving en barmhartigheid” hebben ondermijnd.

Het leek een behoorlijke valstrik, totdat hij zei: “Wie onder u zonder zonde is, laat hem de eerste steen werpen.”

Probleem opgelost.

Ik noem dit het vinden van de derde weg. Het is een oplossing die consistent is met de houding, overtuigingen en prioriteiten van het personage, maar die ook logisch en verrassend is.

We willen dat de oplossingen die onze helden bedenken onverwacht en onvermijdelijk zijn. Stel je held voor een schijnbaar onmogelijk raadsel. En help hem dan de derde weg te vinden.

Aanmelden Schrijven.Community

3 van 5 Dilemma’s die je personages sterker maken
Getagd op:                            

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *