Dit ga je vast een rare blog vinden. Als je doorleest kom je erachter waarom. Vergeet bijna alles wat ik je het laatste jaar verteld heb. Volg gewoon je hart bij het schrijven. Maak je het ambacht eigen.

Iedereen die z’n schrijfvaardigheid leert beheersen komt een batterij ideeën tegen over manieren om uit te blinken in het schrijfvak. Ik geef je een paar interpretaties van algemene adviezen. Ze suggereren dat er meer dan één manier is om je schrijfkrakers te verbeteren.

Skip het plotten en plannen

Je leraar Nederlands hamerde waarschijnlijk het idee in je hoofd om vanuit een plot of plan de zomervakantie met je schildpad te beschrijven. Dit advies sijpelt door in een eindeloze reeks schrijfgidsen, workshops en lesmateriaal. Wij maken ons er ongetwijfeld ook schuldig aan. Een aantal succesvolle schrijvers schuwt plotten en plannen. Ze moedigen een vrije benadering aan.

De Amerikaan Jeff VanderMeer pleit tegen plotlijnen en vaste verhaalstructuren. “Voor de structuur van je verhaal is het belangrijk dat je onderbewustzijn deelneemt aan het spel waarmee je de verbindingen legt die je nodig hebt om een verhaal te creëren.”

Stephen King peilt zijn dromen. Hij legt willekeurige gedachten vast die voorbij dwarrelen terwijl hij wandelt. Hij spoort zijn onderbewuste aan tot verhaalideeën. Daarna volgt hij zijn schrijversinstinct. Hij werkt nooit vanuit een plan of een plot. Hij gelooft dat verhalen gevonden voorwerpen zijn. Het verhaal van tevoren kennen is niet belangrijk voor hem. Het is een kwestie van opdiepen als hij het fossiel heeft gevonden.

“Ik kan me voorstellen dat wat voor mij werkt, ook voor jou kan werken. Als je verslaafd bent aan de vermoeide tirannie van plannen en plotten en het notitieboekje gevuld met ‘Karakternotities’, kan het je bevrijden. Het richt je geest op iets dat interessanter is dan de ‘De Plot Ontwikkelen’.”

Perfectionisme beperkt je in je ambacht

Sommige schrijvers vinden perfectionisme de stem van de onderdrukker, de vijand van het volk. Perfectionisme beperkt je in je ambacht. Het is het belangrijkste obstakel tussen jou en een knullige eerste versie van je manuscript.

Als je gaat hardlopen en goed op je voeten let, hoef je niet te vallen. Maar veel hardlopers die niet naar hun voeten kijken zullen harder lopen dan jij en er meer plezier in hebben.

Wees niet bang voor de lijdende vorm

Stephen Pinker, taalkundige en professor in de psychologie op Harvard, leert ons het volgende: “De lijdende vorm heeft onmisbare functies vanwege de manier waarop ze de aandacht trekt en het geheugen van de lezer activeert. Een goede schrijver moet weten wat die functies zijn. Hij moet zich wapenen tegen redacteuren die elke lijdende vorm actief maken.”

Charles Bukowski gaat nog een stap verder en kwakt de grammatica volledig uit het raam. Een beroemd citaat is zijn reactie op het halen van een onvoldoende op Engels: “Ik heb niet veel aandacht besteed aan grammatica. Als ik schrijf, is het uit liefde voor het woord. Technisch gezien weet ik niet wat er aan de hand is en het kan me ook niet schelen.”

Verlaat de interpunctie

In de boeken van Cormac McCarthy vind je geen aanhalingstekens, komma’s, gedachtestreepjes, of een puntkomma. Zijn gedachte achter proza zonder interpunctie is: “James Joyce is een goed voorbeeld voor interpunctie. Hij beperkt het tot een absoluut minimum. Er is geen reden om de pagina op te vrolijken met rare kleine markeringen. Als je goed schrijft, heb je geen interpunctie nodig.”

Laat je verhaal je tempo bepalen

Nog even terug naar grootmeester King. “Het tempo is de snelheid waarmee je verhaal zich ontvouwt. Er is een soort onuitgesproken geloof in uitgeverskringen dat de commercieel meest succesvolle verhalen en romans een hoog tempo hebben. Zoals zoveel niet-onderzochte overtuigingen in de uitgeverswereld, is dit idee grotendeels onzin….

Daarom zijn uitgevers en redacteuren verbaasd als boeken als Umberto Eco’s ‘De naam van de Roos’ het patroon doorbreken en de bestsellerlijsten beklimmen. Ik vind dat elk verhaal zich in zijn eigen tempo moet kunnen ontvouwen, en dat tempo is niet altijd de topsnelheid.”

Verwacht geen contract van zes cijfers

Margaret Atwood heeft gezegd: “Toen ik begon met schrijven, dacht niemand van ons dat we een carrière zouden hebben. We dachten dat we een roeping hadden en dat is iets heel anders. Ons idee om schrijver te worden was geen contract van zes cijfers. Het was de zolderkamer in Parijs met absint, tuberculose en een straatarme onbekende zijn.

Mensen lezen over schrijvers die een fantastisch contract krijgen. Ze denken dat dat de norm is. Maar dat is het niet. De norm is dat de meeste schrijvers niet van hun schrijven kunnen leven. Vergeet niet dat veel bekende schrijvers andere banen hadden.”

Schrijf op wat je niet weet

Ik schrijf graag fictie. Daarom ben ik het oneens met het adagium “schrijf wat je weet”. Ik schrijf fictie omdat het een ontdekkingsproces is. Ik weet niet wat er gaat komen. Het afgezaagde schrijven is schrijven wat je weet. Schrijf op wat je niet weet en ontdek iets. Daarom vind ik het schrijven van fictie spannend. Ik weet nooit wat er op de volgende pagina gebeurt.

Volg je eigen regels van het ambacht

Er zijn geen regels. Sommige schrijfcoaches hebben regels. Ik heb daar moeite mee. Als schrijver ben je een createur. Jij bent de enige die jouw verhalen kan creëren. Dat is een van de wonderen van schrijven. Om dat te kunnen doen, moet je erachter komen wat je route is. Elk verhaal kan elke regel overtreden en toch geweldig zijn. Het enige dat je hebt, is het individuele werk van een individu. Als dat werk klaar is, onderzoek je het.

Nu heb je een andere set regels die je mag omarmen of negeren terwijl je je vakmanschap als schrijver ontwikkelt. Uiteindelijk ben jij de eigenaar van al je beslissingen. Laat je hart, getemperd door brein, je leiden in het ambacht en volg de Masterclass Schrijven 2.0.

Doe mee met de Masterclass Schrijven 2.0

Laatste update 19 oktober 2021 door Edwin

Contra-intuïtief advies over het ambacht schrijven
Getagd op:                                                                        

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *